Dual use goederen en exportcontrole: wat moet u als hightech bedrijf regelen?

Dual use goederen zijn producten, software en technologie die zowel civiel als militair kunnen worden gebruikt. Voor de export ervan naar landen buiten de EU is vaak een vergunning nodig. Dat geldt voor veel halfgeleiders, sensoren, lasers en productieapparatuur. In dit artikel leest u hoe exportcontrole werkt, wanneer u een vergunning nodig heeft en wat u in uw contracten regelt.

Wat zijn dual use goederen?

Dual use goederen, in de wet producten voor tweeërlei gebruik genoemd, zijn goederen met een normale civiele toepassing die ook kunnen bijdragen aan wapens of militaire toepassingen. Het gaat niet alleen om fysieke producten, maar ook om software en technologie, zoals ontwerpen, broncode en technische documentatie.

De Europese lijst met dual use goederen staat in bijlage I van de dual use verordening en is verdeeld in tien categorieën. Voor hightech bedrijven is vooral categorie 3 van belang: elektronica, waaronder halfgeleiders, geïntegreerde schakelingen en apparatuur om ze te produceren en te testen.

Wat regelt de dual use verordening?

De dual use verordening, Verordening (EU) 2021/821, regelt de exportcontrole op dual use goederen in de hele EU. De belangrijkste regels:

  • Vergunningplicht: voor uitvoer van goederen op de lijst naar een land buiten de EU is een vergunning nodig.
  • Catch-all: ook voor goederen die niet op de lijst staan kan een vergunning nodig zijn, bijvoorbeeld als de overheid u laat weten dat het eindgebruik zorgen geeft.
  • Technologie telt ook: het versturen van technische documentatie per e-mail of het beschikbaar stellen in de cloud aan iemand buiten de EU kan ook uitvoer zijn.
  • Doorvoer, tussenhandel en technische bijstand kunnen eveneens onder de controle vallen.

In Nederland worden vergunningen afgegeven door de Centrale Dienst voor In- en Uitvoer (CDIU) van de Douane. Overtreding van de exportregels is strafbaar op grond van de Wet op de economische delicten.

Welke extra regels gelden voor de halfgeleiderindustrie?

Naast de Europese lijst geldt in Nederland sinds september 2023 een nationale vergunningplicht voor bepaalde geavanceerde productieapparatuur voor halfgeleiders. Die regeling is daarna nog aangescherpt. Daarnaast kunnen Amerikaanse exportregels van toepassing zijn op producten met Amerikaanse technologie of onderdelen, ook als u ze vanuit Nederland levert. En voor sommige landen, zoals Rusland, gelden sanctieregels die nog verder gaan dan de dual use verordening.

Exportregels in deze sector veranderen regelmatig. Controleer daarom bij elke nieuwe klant, bestemming of productversie of uw classificatie nog klopt.

Hoe weet u of uw product onder exportcontrole valt?

  1. Classificeer uw product: vergelijk de technische specificaties met de controlelijst. Kijk ook naar software en technologie die u meelevert.
  2. Controleer de bestemming: land, eindgebruiker en eindgebruik. Let op sanctielijsten en op signalen dat een product doorgeleverd wordt.
  3. Vraag zo nodig een vergunning aan bij de CDIU, en reken op enige doorlooptijd.
  4. Leg het vast: bewaar de classificatie, eindgebruikersverklaringen en vergunningen.

Voert u regelmatig gecontroleerde goederen uit, dan is een intern compliance programma verstandig: vaste procedures, verantwoordelijken en training voor sales en engineering.

Wat regelt u over exportcontrole in uw contracten?

Exportregels raken direct aan uw leveringsverplichtingen. Een vergunning die niet of te laat komt, kan een levering onmogelijk maken. Neem daarom in uw contracten met afnemers en leveranciers afspraken op over:

  • wie verantwoordelijk is voor de classificatie en de vergunningaanvraag;
  • de verplichting van de afnemer om eindgebruik en eindgebruiker juist op te geven en niet door te leveren naar verboden bestemmingen;
  • wat er gebeurt als een vergunning wordt geweigerd of ingetrokken, inclusief opschorting en beëindiging zonder schadevergoeding;
  • het delen van technische informatie onder een NDA, met aandacht voor wie de informatie buiten de EU mag inzien.

Wat is het verschil tussen exportcontrole en kennisveiligheid?

Exportcontrole regelt of u goederen, software en technologie mag uitvoeren. Kennisveiligheid gaat breder: het voorkomen dat gevoelige kennis ongewenst bij statelijke actoren terechtkomt, ook via samenwerkingen, medewerkers of investeerders. Lees daarover meer in ons artikel kennisveiligheid voor bedrijven.

Hulp bij exportcontrole en contracten

Louwers IP&Tech Advocaten in Eindhoven adviseert hightech bedrijven over exportcontrole in hun contracten, de bescherming van technologie en samenwerkingen in de keten. Meer over onze dienstverlening leest u op de pagina advocaat voor semiconductor en hightech bedrijven.

Heeft u een vraag over dual use goederen of exportcontrole? Bel ons op 040 239 32 00 of neem contact op.