Kennisveiligheid voor bedrijven: zo beschermt u gevoelige technologie

Kennisveiligheid gaat over het voorkomen dat gevoelige kennis en technologie ongewenst terechtkomen bij landen of partijen die de nationale veiligheid kunnen schaden. Het begrip komt uit de wetenschap, maar raakt ook hightech bedrijven: via samenwerkingen, medewerkers, investeerders en export. In dit artikel leest u welke regels gelden en welke maatregelen u als bedrijf neemt.

Wat is kennisveiligheid?

Kennisveiligheid is het beschermen van kennis en technologie tegen ongewenste overdracht, heimelijke beïnvloeding en misbruik door statelijke actoren. De overheid heeft het begrip vooral uitgewerkt voor universiteiten en kennisinstellingen, onder meer in de Nationale leidraad kennisveiligheid en via het Loket Kennisveiligheid.

Voor bedrijven speelt hetzelfde risico, maar dan onder de noemer economische veiligheid. Een bedrijf met technologie die ook militair bruikbaar is, of die cruciaal is in een productieketen, is een aantrekkelijk doelwit. Dat geldt in het bijzonder voor de halfgeleiderindustrie.

Waarom is kennisveiligheid belangrijk voor hightech bedrijven?

Gevoelige kennis lekt zelden weg via een hack alleen. Vaker gebeurt het langs legale routes die onvoldoende zijn geregeld:

  • een R&D samenwerking met een partner die resultaten doorgeeft aan derden;
  • een medewerker of gastonderzoeker die kennis meeneemt naar een volgende werkgever in het buitenland;
  • een investeerder die via een minderheidsbelang toegang krijgt tot technologie;
  • het delen van technische documentatie met een afnemer of leverancier buiten de EU.

Naast schade aan uw concurrentiepositie kan dat leiden tot overtreding van exportregels en tot reputatieschade bij klanten die zelf strenge eisen stellen aan hun keten.

Welke wetten raken aan kennisveiligheid voor bedrijven?

Er is geen aparte wet kennisveiligheid voor bedrijven. Wel zijn meerdere regelingen van belang:

  • Exportcontrole: voor dual use goederen, software en technologie is bij uitvoer buiten de EU vaak een vergunning nodig. Zie ons artikel over dual use goederen en exportcontrole.
  • Wet veiligheidstoets investeringen, fusies en overnames (Vifo): sinds 1 juni 2023 moeten bepaalde investeringen in bedrijven met sensitieve technologie vooraf worden gemeld bij het Bureau Toetsing Investeringen. Dat speelt bij overnames, maar ook bij het aantrekken van investeerders.
  • Wet bescherming bedrijfsgeheimen: informatie is alleen een beschermd bedrijfsgeheim als u redelijke maatregelen heeft genomen om het geheim te houden. Lees meer over de bescherming van bedrijfsgeheimen.
  • Sanctieregels: voor bepaalde landen en partijen gelden verboden die verder gaan dan de exportcontrole.

Welke maatregelen neemt u als bedrijf?

  1. Breng uw kroonjuwelen in kaart: welke kennis en technologie is gevoelig, en waar ligt die vast?
  2. Toets uw partners: onderzoek samenwerkingspartners, afnemers en investeerders op eigendom, zeggenschap en eindgebruik.
  3. Regel het in contracten: gebruik een NDA met een duidelijke omschrijving van vertrouwelijke informatie, en leg in samenwerkingsovereenkomsten vast wie resultaten mag gebruiken en aan wie ze mogen worden doorgegeven.
  4. Beperk toegang: deel gevoelige informatie alleen met wie het nodig heeft, en leg vast wie toegang had.
  5. Regel het met medewerkers: geheimhoudingsbepalingen in arbeidsovereenkomsten, en een vaste werkwijze bij indiensttreding en vertrek.
  6. Toets transacties: controleer bij overnames en investeringen of een melding onder de Vifo nodig is.

Hoe regelt u kennisveiligheid in een samenwerking?

In een joint development agreement of andere R&D samenwerking legt u vast welke kennis elke partij inbrengt, wie eigenaar wordt van de resultaten, wie welke licenties krijgt en of partijen resultaten aan derden mogen doorgeven. Neem daarnaast een clausule op over naleving van exportregels en sanctiewetgeving, met de mogelijkheid om de samenwerking te beëindigen als een partner of zijn aandeelhouders daar niet meer aan voldoen. Lees ook over de licentieovereenkomst.

Hulp bij kennisveiligheid en de bescherming van technologie

Louwers IP&Tech Advocaten in Eindhoven adviseert hightech bedrijven over de juridische bescherming van technologie: contracten met partners, bedrijfsgeheimen, intellectueel eigendom en exportcontrole. Meer over onze dienstverlening leest u op de pagina advocaat voor semiconductor en hightech bedrijven.

Wilt u weten hoe u uw technologie beter beschermt? Bel ons op 040 239 32 00 of neem contact op.